BeqirS | 10 Dec 17:45 2008
Picon

Pse Duhet Mbahet nje Qendrim Mirnjohes i Respektushem per Popullin Shqiptar

 

 

 

 

        MESAZH PERSHENDETJE 

 

 

 

Nga FATBARDH DOCI

(Bashkepuntor shkencor)

 

 

Pse Duhet Mbahet nje Qendrim Mirnjohes i Respektushem per Popullin Shqiptar-Albanet ne Shekuj.??? 

                                                             

                                                        Perkujtimor Kushtuar

         565 Vjetorit Ngritjes Flamurit nga Gjergj Kastrioti Skenderbeu ne Kruj

         96 Vjetori Shpalljes Pavarsise nga Ismail Qemali ne Vlore.

Lady and Gentelmen!

Te ndruar Zonja dhe Zotrinje! 

 

 

Ne ket periudh te ndritshme te Popullit Shqiptar qe Feston dhe perkujton me Lavdi ngritjen e Flamurit nga Gjergj Kastrioti-Skenderbeu,heroi yne kombetar,Burri i Shtetit,Diplomati,Princi, Mbreti,Kapadani,Strategu Gjeniu Ushtarak me 28 nentor 1443 qe beri Epoke ne Histori,si dhe ne 28 nentorin e dyte,1912 te Diplomati burrit shquar qe shpalli perpara gjith Botes Pavarsin e Shqiperise: Me lejoni t’u Pershendes.

Kam kenaqsi te vacant te marr pjes ne keto ceremoni shume te rendsishme per Shqiptaret kudo  jane e ne vecanti per Shqiptaret e Kosoves Kreshnike dhe te Camrise Martire.

 I.   Shqiptaret si popull autokton dhe me i vjetri jo vetem ne ballkan por dhe ne Europ,gjat gjith histories se tij i esht dashur te mbroj ekzistencen me perpjekje te larta e te mdha.Stuhit qe kaluen mbi te kane qene te shumta e te vazhdueshme.Shpesh here esht pushtuar por nuk esht nenshtruar,esht ngritur me forca te reja te bashkuara.Nuk mund te kete nje popull ne Bote  qe te kete njohur pushtime e pushtues te eger si kan njohur Shqiptaret.Tri furtuna te mdha  e te renda ju bene parardhsva tane Ilirve,e pasardharsve,dhe me vone jane pasuar nga pushtime e sulme te Serbve,Malazesve,Bullgarv edhe luftes dyte botrore. Me gjithse me dredhi  nga bizanti i ardhshem u pushtue kurr nuk mbeten skllever te bindur te sundimit romak-bizantin(Dh.Pilika).

   Nijfen Kryengritjet e fiseve Ilire te shekullit 6-7 te Desidiatve,Breukve,Panonve,nen udhehe- heqjen e Bato Desidatit.Ata nuk u nenshtruen e nuk u asimiluan por ruajten tiparet karakteristike themelore te tyre qe do te sherbenin me vone per zhvillimin e metejshem Shpirtror e Kombetare.

Me vone Iliria u pushtue nga bizanti pas viteve 395 gje qe nuk solli asnje te mire,perkundarzi u shtue shtypja e shfrytzimi(N.Ceka)).Territori i Ilirise u be shesh luftrave  midis Gotve e Bizantit,Sllaveve dhe Bizantit,Normanve dhe Bizantit(E.Durhan) etj.Vendi i Ilirve u varfrue se tepermi por rezistenca vazhdoi.Ne vitin 1336 ne malsit Shqiptare jugore shperthyen kreyngritjet kunder sundimit Bizantin,kjo levizje drejtohej kunder armikut dhe bashkpuntorve.Nje e keqe ishte se principatat feudale,luftonin kunder njera tjetres per zgjerimin e kufive.

Simbole te zhvillimit u bene Kreyqendra e lasht Shkodra,Berati,Durrsi,Gjirokastra,Kruja etj,te drejtuar nga Ylli,Iliri,Dardani,Bardhyli,Bardhyli II,Glacias,Agroni,Teuta,Genci.(P.Roamke) Klaudiu,Aureliani,Probi,Diokliciani,Konstandini.-(P.Bi)Justinjani.-P.Gr.Pirrua etj. Ne fillim te eres re (shekulli XI(1198-1210 K.Bicaku Akademik) del ne sken emri,Arber-Arbenia,Albani-Albanet dhe jane Albanet qe  jane trazhiguar nga Onomastike ILIRE te cilet jetuar e bene emer nder shekuj.Shteti  Feudal  Arberit ne vitet 1190-1216 kishte qender Krujen.

   Ne sken ne vitin 1344 dolen:Ballshajt(B.dhe Shteti i tyre) ne veri me kryeqender Shkodren)dy zetat Kotorin,Lezhen deri ne Mat,Vlore e Nish).Muzakajt(Berati qender perfshi Dibren,Lushnje ,Myzeqe,Korc,Pogradec).Topiajt Mat-Shkumbin(qendren ne Durres).Zenebishtet ne Jug,(qender Girokastara).Shpatajt ne jug (qender Arta)me Gjin bue Shpaten e Gjon Zenebishta(Gji-Janin).etj qe luajeten rol shume te rendsishem ne luften kunder Pushtuesve te tret Osmanve.Shteti Feudal i Arberit 1190-1216 kishte qender Krujen.

II. Perendoria Osmane nuk e pati te lehte te nenshtronte Shqiperin Arberin.Shqiptaret ju bashkeuen koalicinit Ballknik kunder perendorise Osmene  ne luften e fush Kosoves te komanduar nge Princi Gjergji II,Ballsha II,Muzaka dhe Gjergji-Gjyshi i Skenderbeut.  me 28 qershor (1389 ku princi Shqiptari i Kosoves Millosh Kopiliqa(emri  esht sllavizuar me qellim mohimi e pervetsimi) vrau ne menyre spektakolare Sulltan Mehmetin e Par (H.K.)                      

Kryengritjet vazhdone te shumta e te shpeshta me e madhja ishte ajo e vitit 1432 te,Gjon Kastriotit,Gjergj Arianitit shquhen  fitoret ne vitet(1432-1435),Gjin bue Shpates etj.

   III  Por epopeja me e madhe qe beri EPOK dhe me e lavdishmja,dhe legjendarja e Kombit tone qe ajo qe u udhhoq nga Princi,Mbreti,Burri Shteit,Diplomati,Strategu,Gjeniu Ushtarak Gjergj Kastrioti,Kastioti-Skenderbeu.Gjergj Kastrioti pasi mori Krujen me 28 nentor 1443 ngriti Flamurin me Shqiponjen dy krenare ne kalan e Krujes,flamur i cili paraqet nje fushe te kuqe qe simbolizon gjakun e derdhur dhe nje shqiponje dykrenarete zeze ne mes.,fillimisht shqiponja esht perdorur nga perendori Konstandin 305-333 me origjin Iliro-Shqipater.Ne mesjet e perdoren familjet,dinastit e Kastriotve,Arianitve,Muzakajt,Topiajt,dhe Cemarjanivicet ne Mal te zi.

Gjergj Kastrioti Skenderbeu kombinoj simbolet e Aleksandrerit,Piros,Yllin Shqiponjen dhe perkrenaren e zbukuruar me nje koke dhie.Ai mbrojti Arberin me trimeri te rrall duke bere 1-2 beteja ne vite nga nje her dhe me teper (6).Nga 25 Beteja,24i ka fituar,edhe ate e rifitoj perseri. .

Vetem kunder Krujes u bene disa sulme ku Osmanet u thyen ,kunder nje ushtrije te paisur dhe te armatosur e persosur me armet me modere,qe sulmonte me minimumin me 30.000-200.000 deri ne 300.000 forca.(K.Frasheri).Strategu,Gjergj Kastrioti luftonte me 15.000-20.000-30.000 forca pa ndihma ne armatim,ushqime etj.Me aftesi e zotsi si udheheqs,organizator si Komandant e luftetar sprapsi 3 betej,qe sejcila kishte 150.000 luftetar.Me gjith ate per 25 Vjet (Cerek Shekulli)    

Strategu,Gjeniu Ushtarak Gjergj Kastrioti theu te gjitha betejat kunder Osmanve dhe nuk i la te kalonin ne Europe u beâ€Mmbojtsi Heroi i fundit i mbrotjes Krishtrimit Europjen(V.Emerson) Papa Kalisi III  i shkruante nje leter Gjergj Kastriotit ne vitin 1457 si symbol i krishtrimit ku theksonte:”Nuk Ka njeri ne Bote,i cili te mos  dij trimerit qe keni bere dhe te mos u lavdroj gjer ne qiell si nje kryembrotjes i vertet dhe si kreyluftetar bujar te Krishterimit”(V.Belliu). Historianet e kane rendit ne krye te 12 kapitenve(Anglia e radhit ne mes 7 kapitenve me te mdhaj te asaj periudhe)  me te mdhej te shekullit 14-15 dhe fillozofi i shquar American e  Valdo Emerson do ta rendiste nder 5 luftetaret me te medhenje te Historise se njerzimit(A.Podrimja realitet te ngritura ne mite).Autori,Historiani Donald M.Nicol University of London ne librin:The last centuries of Byzantium 1261-1453(The Last Hundred Years1354-1453 thekson:

”The Last Christian Hero of All on the European front was Georg Kastioti- Skanderbeg of Albenia...”

 

 

   Per Gjergj Kastriotin jane bere vepra te mdha,piktura,sku  ptura,Filma,opera,poema,romane, Poezi.Mbi 10 buste e 10 sheshe ndodhen ne  kryeqytetet e ndryshm te botes me Emrin e Gjergj Kastriotit Skenderbeut.Nuk duhet harruar se historine-Biografin e Gjergj Kastiot e shkrojti Biografi i madh Marin Barleti,te cilin u munduen ta eliminonin,anash kalonin,poshtronin, fallsifikonin,shkulenin, shkundenin,por Barleti edhe sot ka dal fitimtar mbi te gjith.Imzot Dr.Fan Noli e shkrojti librin ne vitin 1947”George Castrioti Skanderbeg”New York,ne gjuhen Anglez historin e Gjergj Kastriotit.Gjergj Kastrioti organizoj Kuvendin e madh te Lezhes me 1 mars 1444 sic quhet “Beslidhja e Feudalve Shqiptar.Ne lufte te Perbashket.” Kunder Osmanve.

     Rendsia e ksaj epopeje esht e madhe  sepse Ggjergj Kastrioti u cilsue si burr Shteti udhheqes i madhe politik,Strateg-Gjeni Ushtarak.Ai krioi shtetin e bashkaur dhe kuvendin e “Lezhes ose Lidhja  te cilat u dhane Shqiptarve tere historin e tyre te mevonshme te kuptonin  se vetem bashkimi bente fuqin dhe nepermjet tij ata mund te fitonin.Ne keto periudha kemi disa ngjarje te rendsishme kombetare dalin ne sken Pal Engjelli,Lek Matranga1462,Marin Barleti 1505,Meshari i Gjon Buzukut1555,Pjeter Bogdani1566,Frang Bardhi,1635 etj qe lane gjurme ne historin e gjuhes Shqipe(A.Buda).Perseri Gjergj Kastrioti ne Janar te vitit 1468 thirri Kuvendin e Lezhes per Oraganizimin e Shtetit,drejtimin e luftes,bashkinmin e Feudalve,dha porosit e fundit dhe me 17 janar vdiq nga nje palg qe kishte marr ne Stellush(R.Ficorri).Ai vdiq i mbuluar me lavdi,dhe epoka e tij shenohet ne historin e Botes.Epoka e Gjergj Kastriotit esht periudha vendimtare per rritjen e vetdijes kombetare te Shqiptarve te cilat u shendrruen ne simbole te luftrave per liri e pavarsi.

IV  Edh pas vdekjes se Gjergj Kastriotit Resistenca nuk u shue,por ju mungonin armet,askush nuk i ndihmonte.Kryengritjet vazhduen te pa nderprera sidomos ajo e Kelmendasve 1613.

Me vone shfaqen pashalleqet e mdha independent si ai i Bushatllinjeve ne Veri-Shkoder(1771) dhe  kulmin arrin ne1819 i Ali Pash Tepelenes ne Jug,deri ne vitit 1831.Keto Pashalleqe vazhduen te luajn rol te rendsishen ne fillim te shekullit XIX.Ushtria Osmane ishte e armatosur me arme moderene ndersa Shqiptaret nuk kishin as jatagana.Ndrrimi i fes u be per shkak te presioneve te mdha ekonomike,Politike,ushtarake,gjobave,taksave e dergimin e rekrutve “Nizamve”me detyrim te mdha.“.Osmanet arriten te mashtronin disa feudalet dhe i percan,kjo ju sherbente Turqve(S.Repishti).

Permendim dhe luften e”miletit”te vitit 1787 e Karamahmut Pash Bushatlliut te Shkodres  e cila u tregoi Osmanve se nuk e kishin te lehte te vendosnin ligjin mbi Shqiptaret,me1835 kemi luften e Hamz Kazazit ne Shkoder kundr kunder Hafiz Pashes,1840 -45 te Masise Gjakoves te Oruc Hases-1840,Binak Alise-45 etj.Eposi popullor citon:

“Oruc Has ne Ato drrasa

Leshom kavas te shkoj te pashe..

Kur po qet Oruc Hasa

qet koburja fak e gaca..

Oruc Hasa nje burr plak

Tan Gjakoven e lau ne gjak”

Me 27.XII.76-3 Janar 1877 u organizue Kuvendi Lezhes,Mirdites.

  Perandoria Osmane duke shikuar rezistence e madhe te shqiptarve filloi reforma te ashpra administrative-ushtarake,te cilat shkaktuen shperthimin e kreyengritjeve e Kosoves 1844,ne Shqiperin Jugur 1847 ne fillim ne Labri te udhehequr nga Rrapo Hekali(A.Kola)i,ne Mirdite per ruajtjen e autonomies rajonale.etj.Poeti anonime do te kendonet:

”Pse lufton o derezi/

Ase per mua,ase per ti/

Po per gjith Shqiperi”.

Konsuli i Frances shkruante:rreth kryengritjeve 1844;”Kombesia Shqiptare esht nje Fakt real,Ajo i urren,Osmanllinjet.”Ky fakt tregon se Konsulli i ka njohur Shqiptaret nga ana strategjike,historike,gjeografike, gjuhsore,zakonore,folkloriste etj.Me 1847 kemi kryengritje e furishme te drejtuar nga Zenel Gjoleka e cila u dha nje mesim te hidhur osmanve.

Luftart e vazhdueshme te Shqiptareve kunder osmanve kontribuen mjaft  ne dobsimin, shthurjen,shembjen e pa evitushme  te perandorise osmane,por fati asnjeher nuk i buzqeshi perkundrazi te tjeret perfituen.

    V.Ne kete periudhe kritike per popullin Shqiptar filluen te dalin ne skene Plejada e iluministve dhe patriotve te shquar te lidhur ngusht me ndjenjat e deshirat dhe luften e popullit Shqiptar per Liri,Drejtsi,Pavarsi.Populli me gjithse jetoj  shtypje te fuqishme te eger e te gjate kishte mundur te ruante me fanatizem Gjuhen e tij,tarditat,historin,kulturen,Folklorin,burrerin,trimerin,Bujarin por te gjitha keto cilsi e vyrtyte duhet te ngriheshin ne nje shkall te re,me te organizueme,me te disiplinuar e me vizionar per te arthmen jo vetem me gisht (Lufte)por dhe me dije,me pend qe te shpinin te conin,ne bashkimin kombetar  pa dallim feje,krahine,ideje ne lufte per fitoren e Pavarsise,permendim iluministet Naum Veqilharxhin,Zef Jubani,Konstantin Kristoforidhi, Jeronim De Rada,Dora D’istria,Hoxha Tasini,Pashko Vas Shkodrani,Sami e Naim e Frasheri etj.(Historia e Shqiperise)

 

    VI.Letersia Kombetare,luajti rol te jashzakonshem me qender ne Soifje,Bukuresh,Stamboll si Poetet,Folkloristet Naim e Sami Frasheri,Kosnstandin Kristoforidhi,Pashko Vasa, Jani Vreto, Azdreni,Andon Z.Cajupi, e me vonshem:Thimi Mitko,Spiro Dine,Imzot Fan Noli,kleriket katolik ne Shkoder Dom Ndre Nikaj, Xanoni,Dom Ndre Mjeda, At Gjergj Fishta, Dr.Luigj Gurakuqi, (P.Thengjili) ku himn u bene vargjet e Naimit.

“Shqiperi te qofsha fal

te kame nene e me ke djal”

ose vargjet tjra na kutojn;

„do te vine dita kur

“Flamuri kuq e zi

Do valojn perseri

Ne Kosov dhe ne Camri

Plot me gaz dhe me lavdi”

 VII.Me 18 XII. 1877 Mblidhet Komiteti Qendror per Mbrotjen e te Drejtave Kombetare me Abdyl Frasherin,Pashko Vasen,Sami Frasheri,Imer Prizreni,Zija Prishtina,Iljaz Dibra,Jani Vreto,Mehmet Ali Vrioni,Ahmet Koronica,Mihal Harito,Sejdi Toptani,Mustafa Vlora,Mane Tahiri etj.Ata percaktuan plani dhe programin per shpetimin Kombetar.(K.Cerkezi).

  Veprimtaria Patriotike,politike  esht e lidhur me Patriotet e figurat e Shquera te Lidhjes Shqiptare te Prizrenit te cilet formuan Qeverin,Kuvendin e Pare Shqiptar me 10 qeshor 1878 si kunder pesh e vendimeve te pa drejta te fuqive te mdha Shen Stefanit 3 mars 1878 dhe te Kongresit Berlinit 13 qershor 1878 .Politikanet e Patriotet u nisen me tren per Shqiperi,Abdyl Frasheri,Iljas Pash Dibra,Sheh Mustaf Tetova,Ali Bej Guxia,Ahmet Koronica.Me organizimin e pritjen e delegatve u muar Omer Prizreni e Ali Pash Guxia..

“Te shtat Krajlat rrehein telin

Kanka mbledh tane Prizreni...

Prizreni  c’ka po thone”

   Ne Kuvend Prizrenit kane marr pjes 300 delegat(identifikuar 110 K.Frasheri),numri i pjesmarrsve e neshkrusve te Peticineve arrin 3000-5000 persona,forca te armatosura 16.000.Lidhja krioj Qeverin me Seksionet e Komisionet perkatse qeveritare me ministra.Kerkesa kembngulse qe Lidhja Shqipatre e Prizrenit i drejtoi Kongresit Berlinit ne mbrotje te tersise territoriale te Atedheut dhe te drejtata e Autonomiste te Shqiperise nuk u muaren parasysh.

    Thimi Mitko shkruante;

“Mblidhni gjith anemaban,

Gege Toske Arber,Canmer

te krishter e mysliman/

Jemi vllezer e vllamer”

Dihen qellimet e shtetev te mdha  ne perkrahjen e tyre te influences ne ballkan ne favor te Greqise,Malit zi,Serbise,Bullgarise etj.Ne ate kohe Pashko Vas Shkodrani shkruante.:

”Esht toka Jone/

te paret na e kane lene/

kush mos t’a prekin

 se desim te tane”.

Gjithshka ishte Bashkimi Kombetar per ruajtjen e trojeve tone..Po ashtu eposi popullor do te kujtonte kenget e kenduara ne lashtesi:

 â€Buken ne dore Kripen permi/

Pushken ne dore e zjarr ne gji/

Kurr nuk shuhet kjo Shqipni” (studim F.Doci)

 

   Perendorin Osmane e tronditi ngjarja e Gjakoves  e drejtuar nga Ahmet Koronica, Sulejman Vokshi,Ali Beg Guxia,Haxhi Zek Buberi,Binak Alia,Syl Oruci,Jakup Ferri,Ismail Myderizi,Ali Ibra,Mal Dula,Qerim Delia etj,e cila ishte beteja  me e pergjkshme per mbrotjen e vendimeve te Lidhjes Shqiptare te Prizrenit,me 6 shtator 1878 ku u vra marshalli Mehmet Ali Pasha dhe shume forca Osmane Kega thote:

“Me i pas krahet me fluturue

Gjall prej kulle s’ju lame me shkue,,

Vrasja e telegrafistit te Pashit nge R.Zaskoci (Populli),dokumetat thone Halim Cerkezi e Ukshin Berisha(K.Frasheri).

Tronditen Porten e larte ngjarjet e furishme dhe te guximshme qe u zhvillun anee mban trojeve Arberore:

Revolta e Gjakoves Shtator 1878

Rezoluta e Dibres 1 Nenetor 1878

Kuvendi Prevezes.Misioni diplomatik i Pranveres 1879.

Mbrotja e Plaves dhe Gucise,Dhjetor1879-Janar 1880.

Mbrotja e Hotit dhe Grudes Prill 1880.

Qeveria e Tuzit dhe Ceshtja e Vilajetit Shqiptar  maj-qershor 1880..

Kuvendi i Gjirokasters 23 korrik 1880.

Demonstrata Navale Gusht-Tetor 1880.

Kuvendi Dibres 20-23 Tetor 1880

Lufta e  Ulqinit Nentor 1880.

Komitete Qendror i Lidhje,Qeveria e perkohshme organizoj Komisinin e Mbrotjes(Ministrin e Mbrotjes(I.Malaj,S.Riza).

Ne krye te forcave te armatosura te lidhjes u vune udheheqsit ushtarak popullor qe kishin perfituar pervoj nga arti ushtarak Popullor si Sulejma Vokshi,Komandanti Pergjithshem(Gjakov) ,Niman Syla,Mic Sokoli(Tropoj),Isuf Sokoli Shkoder,Mehmet Beci,Mehmet Gjyli(Ulqin),Ali P.  Guxia,Jakup Ferri(Guci) etj.Muharrem Topulli,Vasil Hidua,Petro Meksi,Mihal Harito, Rrustem Cello Picari,Myslym Gjoleka,Sokrat Leka,etj. Ne Shqiperin e Poshtme”(Prof .Koli Xoxe).

   Me gjithse lidhja zgjati vetem tre vjet Ajo ngriti pesh forcat kreyngritse ne te gjitha krahinat;Ne Veri-P:nga Hoti,Tuzi,Uliqin,Gruda,Kelmendi,Plav,Guxia,Tivari,Zhabjaku.Ne Veri Pazari Ri, Para-fusha,Nishi.Ne lindje:Podujev,Krushumli,Leskovc,Shkup,Follorin.Ne jug Prevez,perfshi pjeset e bredshme Mirdit,Prishtin,Tiran,Durres,Gjakov,Diber,Tetov,Shkup Kumanov,Prelepi, Tropoj,Tirane,Korc,Vlor,Gjirokaster,Mecov,Konic etj.

Ne Janar 1881 formaohet Qevereia e Perkohshme e Prizrenit me perberje Ymer Prizreni, ,Abdyl bej Frasheri,Sulejman Vokshi,Shuaip Spahia ne vendimet e saj thuhej;

”Nga Ulqini ne Camri esht nje Toke”    .

Lufta ishte lidhur ne Jug e Veri ket e tergon kenga popullore kushtuar kuvendit Gjorokatres

“Kurvelesh e Gegeri

Cu mblodhen ne Ergjeri

Ky Abdyl bj Frasheri

Ckriu tri barr flori

Cu perpoq bej per ne...”

    U zgjeruen aktivitetet dhe me Preng Bib Doden,Daut Boricin,Hodo Sokoli,Filip Ceka etj. Veprimtaria e Qeverise Perkohshme ne Janar –Prill 81 ishte e madhe dhe e fuqishme. 

Ne mbrotje te vendimeve te Lidhjes e te ceshtjes Kombetare u ngriten ne kryngrtje te Pergjithshme ne betejen e Shtimje e Slivoves 20-21 prill 81 kryengritesi e veriut te udhehequr nga komandantet Sulejman Vokshi,Ali P.Guxia,Haxhi Zeka,Ali Ibra,Niman Syla,Rrustem Sadria, Mehmet Smajli,Mic Sokoli,Seit Sulejmani, ku u vrane shume Turq  dhe disa Shqiptar ne mes tyre:Ali Ibrahimi,Bajram Rama,Bajram Syla,Halil Brahimi,Mehmet Zmajli,Mic Sokoli, (hero),Rexh Mehmeti,Rrustem Sadria,Seit Sulejmani,Zmajl Hyseni e Zmajl Mehmeti etj,dhe u plagosen rend Komandantet Sulejman Vokshi,Ali Ibra e Niman Syla kenga thote;

“Sulaejman Vokshi me ushtri,

Ali Ibra ne vrac te zi/

Nuiman Syla u shkon perbri”.(Prof. Xheladin Gosturani Tirane-1978-dorshkrim).

U varen ne litar:Ali Nimani,Mulla Aga e,

“Sef Kosharja i pari fisit

hije te paka maja lisit

Hije me ka O djemt e mi

Kam dhane jeten  O per Shqiptari”,etj.

Rendesia historike e lidhjes Lidhjes Shqiptare te Prizrenit esht organizimi,Politik, Ushtarak,bashkimi i gjith forcave ne lufte te perbashket.

Lidhja Shqiptare e Prizrenit ishte e para Organizat-Pushtet-Qeveri e cila tergoi Botes qe

Shqiptaret e duan Atedheun e tyre dhe duen te jen te lire e te pavarun.

Lidhja Shqiptare e Prizrenit esht Epoke Historike e Shqiptarve. 

   Por ne sot kujtojm me repekt e veneracion dhe perkulemi perpara atyre burrave te shquar te cilet per kontriburtin e dhene dhe sakrificat qe bene  shndrritin ne altarin e kombit si Abdyl Frasheri,Imer Prizreni,Ahmet Koronica,Ali Pash Draga,Cel Shabani,Fillip Shiroka,Haxhi Zeka,Sulejman Vokshi,Ali Pash Gucia,Binak Alia,Ali Ibra,Prek Bib Doda,Syl Oruci,Haxhi Shabani,Iljaz Pash Dibar,Jashar Bej Shkupi,Mehmet Vrioni, Shuaip Spahia,Shaban Bej Peja,Shaban Pej Prizreni,Sheh Mustaf Tetova,Zija Bej Prishtina,Qazim Konica,Ali Tefik Manastiri,perfaqsuesit e fes otrthodokse,Dhimiter Kola (Berat),Mihal Harito (Zagori),Perto Meksi (Lunxheri),Vasil Hidua (Gjirokaster) etj.Me gjithse lidhja u shue e kreret u vrane, internuan,arratisen,perseri valet e kryengritjeve vazhduan.

VIII.Edhe pas Lidhes Shqiptare te Prizrenit vazhduen lidhje te tjera si ajo  Pejes me 23-29 Janar 1899”Besa Bes” e Haxhi Zekes me perfaqsue nga gjitha krahinat ku muran pjes 500 delegat jo vetem nga Kosova por dhe Shkodra,Manastiri,Janina,per lufte te vazhdueshme kunder Turqise.Lidhja Pejes formoij Komitetet Organizative-Politike-Ushtarake ne vilajetet  e krahinat, Diber,Oher,Tropoj,Lum,Has,Elbasan,Korc,deri ne Tetov.Keto u pasuen me kryengritjet e fuqishme te Cerciz Topullit,Mihal Gramenos,Hasan,Prishtine,Bajram Curri,Idriz Seferi,tj.

Vtin1905,mbahet Kuvendi tek verrat e Llukes,)Decan)i drejtuar nga Idriz Seferi e Bajram Curri te perkrahur nga Parsimi Malsise gjakoves Niman Syla,Shaban Binaku,Hoxh Dollapi Sulejman Age Botusha ku u vendos te behet luft e perbashket kunder Otomanve.Ne vitet 1908 deri 1912. Kemi Kuvendin e Farizaje14-23.7.1908 cili grumbullohen 15000-20000  forca nen komanden e Idriz Seferit,Ferat Drages,Hasan Prishtiens,S Botushes,H.H. Budakoves, I.Buletini.

Kuvendin e Gerces me 23.6.1911 drejtuar nga Ismail Qemali e Luigj Gurakuqi me 12 pika.Me 8 Maj1911 kemi ngritjen e flamuri ne Decic nga patrioti Ded Gjo Luli e kryengritjet e Shpend Halilit,Prel Tuli,Bajram Daklani,Zefi Vogel ,nga Malsia dallohen dhe Qerim Binaku,Man Avdia,Hoxh Dollapi,(Adullah Hoxha,Shaban Binaku vare ne litar)etj etj..

Kenga kujton

“Mehmet Shpendi trim si motit

Vrik piskat neper fis..

Se ne Mertur pushka u nis”

Nikaj Merturi luftuen me vetmohim.duke thyer nje ushtri te madhe e te armatosur.kenga thot:

Pasha i shkruen letra Mbretit:

“S’mun e shkela kit Shqipni

Kur qes top gjylen ma kapin

Mitrolozit mi thone rrokac”

Shquhet kryengritja e Idriz Seferit e vitit 1910 per cilen kenga popullore thote;

“.Kacanikut i raft pika

nuk po dine c’ka esht frika/

shtat sahat u ther me thika.

u myt kali  m’not ne gjak”

Kryengritjet vazhdionin zinxhir ne Malsi madhe,Hot,Grud,Kelmend te cilat trondisni perandorin sa ne jug e ne veri.Qendra e kryengritjeve ishte Kosova me drejtues,Diplomatin, Hasan Prishtina i cili me gjith Ismail Qemalin kishin nda detyrat.Imail Qemali me kalue ne Europ per ndihma me sigurue 1500 pushke te holla(para) e mbeshtetje etj.Hasam Prishtina me cue ne kemb popullin ne kryengritje te Pergjithshme kunder pushtuesit.

Hasan Prishtina beri nje memorandum me 14 pika.Qeveria turke e pranoj formalisht por nuk e pasqyroj ne politik.

Emri i Ismail Qemalit ishte bere i njohur neShqiperin e Veriore nga Hasan Prishtina,Haxhi Zeka,B.Curri etj,per kete mjafton te citojm nje leter te derguar nga Paria e malsie Gjakoves Niman Syla ku theksohet:.

“Zotni! Ju falemi me shendet te gjithve.Jemi duke degjuar se Ju po perpiqeni per shpetimin e Atdheut tone¦edhe ne nuk do ta pekulim kurr  qafen ndaj kesaj qeverie te poshter..kerkojm arme. Morali i Popullit esht ne rregull..Ne se esht e mundur hajdeni ne Malsi,jeten tuaj e sigurojm  me jeten tone e nderin tone.Kemi shpres qe ju t’e na drejtoni..se qysh do te ja shpallim botes se qytetruar te drejtat tona.Ju po te dishroni me emerin qe keni fituar mund te beheni shkas qe mbar KOSOVA te lidh besen“(12.7.1912.Document,Akademik Gazmend Shpuza Tirane 1979)

Kryengritjet qe cuen ne shpalljen e pavarsise jane ato te kontraditave midis popullit Shqiptar e sundimit Osman dhe rrezikut te nacinalizmit te theksuat-shovinizmit  shteteve fqinje Serb-Malazes,Bullgar,Grek etj. Sidomos ne Kosov,Diber,Tetov,Gostivar,Malsi e mbi Shkodres e krahinat e Jugut ku ky rrezik ishte me  madh ne vitet 1910-12.Ne keto zona u bene kryengritje te fuqishme qe tronditen sundimtaret Osman si ketu ne trojet Shqiptare dhe te portes larte,si nga ana politike,ushtarake,organizative.Per organizimin e kryengritjes se pergjiththshme me te madhe e me te fuqishme te vitit 1912 rendesi paten masat e marruna nga I.Qemali e H.Prishtina.

Ne Kosov  influenc pati per mobilizimin e popullit Kuvendi i Junikut 21-25 maj 1912 ne te cilin muren pjes 250 delegat nga Kosova,Shkodra,Dibra,Shkupi,Elbasani,Korca e Jugu i Shqiperis ne mes tyre Sekretari i Pergjith.patrioti,intelektuali i shquar Sali Hidri nga Elbasani.Kontribuen ne organizim:Hasan Prishtina,Bajram Curri,Idriz Seferi,Nexhip Draga,Mahmut Zajmi,Riza Begu. Isa Buletini ku muaren pjes dhe malsia e Gjakove,Parsia Niman Syla,Zeqir Halili.U ngriten ne lufte Mirdita,Lezha,Kruja,Tirana,Korca, Mallakastra,Camria e gjith Shqiperia.Kryengritjet kaluen nga nje krahin ne tjetren,ne mbar trojet Shqiptare. U clirue Pazari i ri,Mitrovica,Prishtina,dhe 12 Gusht 1912 u cliure Shkupi,Kryeqendra me 30.000 forca (mendimet e H.Prishtines e B.Currit,Bajram Daklanit,Zefit Vogel  u kundershtuen nga Sulltanistet).U clirua Peshkopija,Fieri,Permeti,Leskoviku,Korca Elbasani etj.Europa mbajti qendrim armiqsor ndaj kryengritjve Shqiptare.Europa nuk e ndihmoj Ismail Qemalin me perjashtime te Austro-Hungarise dhe Italise.Situat ne nentor 1912 ishte teper e veshtire,tragjike.  Shqiperia u sulmua nga te gjitha anet koha nuk priste.Turqia aty ku ndodhej pengonte forcat kreyngritese,shtetet fqinje u versulen nga gjitha anet,qe te pushtonin vendin.Veshtersit e,motit, komunikacionit e transporit ishin penges tjeter per lidhjen e kreyngritsve.

Ismail Qemali la kulltukun rehatin,ashtu si Gjergj Kastrioti  para 469 viteve me pare se bashku me Luigj Gurakuqin shkuen ne Bukuresht,Sofje tek shoqrit patriotike,pastaj Ismail Qemali shkoi ne Vjen e Budapest,ku mori garanci nga Austro-Hungaria per njohjen e pavarsise.Luigj Gurakuqi me delegate tjere shkuen ne Itali per te marr kontakt lidhur me pavarsin.Ne (Trieste) erdhi dhe Ismail Qemali,Me 19 nentore u nisen dhe arriten ne Durres me(21) 23 nentor.Ne Vlor ishte i pa mundur zbarkimi.Situate sa vinte e keqsohej.Ne Durres ishte e pamundur te shpallj pavarsia.

1.Greket perparuan drejt Jugut Shqiperise,kishin pushtar Himaren,flota e tyre ndodhej perball Vlores.

2.Serbet kishin pushtue Matin,Mirditen,Lezhen (18 nentor),dhe po i drejtoheshi Durrsit e Shkodres per ndihmuar Malin e zi.

3. Serbet ne Maqedoni muare Manastirin18 nentor,pushtojn Ohrin dhe ju drejtue Shqiprise mesme.Ismail Qemalit si mbetej tjeter vecse te nisej per Vlor me 26 nentor arriti ne Vlor) ku njoftoj delegate  dhe me 28 nentor mblodhi Kuvendin me 47 delegat nga te gjith Krahinat e

disa Kosovar,e formoj  ne fillim me10 ministra Qeverin  nje perfaqsi Senat me 18 veta.Kreytar I.Qemali, Zv/Kryetar Nikoll Kacorri,Dr.Luigj Gurakuqi,Myfit Libohova,Mehmet Derralla,Peter Poga,Abdi Toptani Pandeli Cale,Lef Nosi,Mit-hat Frasheri (Muzeu historik Kombetar,Vlore), shtuar me voneVehbi Efendiu,Aziz Pasha,Pandeli Coba (Prof.T.Z.,A.E.) Me qellim qe te shpetonte aq sa mund te shpetonte ngriti flamurin ( e Gjergj Kastriotit) kuq e zi  me shqiponjen dy krenare,Flamurin e Lavdis,flamurin e sa e sa betejave,flamurin e gjakut derdhun,flamurin e

 

,flamurin e vegimeve e shpresave te ardhme,flamurin e Gegrise e Toskerise(dy kokat e Shqiponjes),flamauri kuq e zi me Shqiponjen dy krenare ne fushen e skuqur me gjakun e btejva.

Konferenca  e ambasadorve ne Londer  me 29 korrik 1913 njohu autonomin dhe filloj caktimin e kufive te pa drejt ku la jasht territorit 75 % e sipefaqe dhe toka me te mira dhe 73% e popullsise (Prof Ahmet Gashi,Prof. Neol Malcom,Akademiket Raxhep Qosja e Kristo Frasheri).Shqiptaret u ndan ne 5 shtete,keshtu u be nje tragjedi me kete Popull  Klasik,me gjuhe me te vjeter ne  Europ.Padrejtsit vazhdojn edhe sot pas 95-130 vjete ndaj Kosoves qe esht martirizuar nga regjimi sllav per 60 vjet u dogj e shkatrrue gjithshka..e njeta gje esht edhe ndaj Popullit Cam qe  me dhune esht shpegulur e nuk i lejojn te kthen ne Trojet e Veta.

Pupulli Shqiptar gjat lufes dyte botrore ju bashkangjit shteteve aletae (Ne baze te Kartes Alatikut) (9-14 Gusht  41)Amerik,Angli.U oragnizue lidhja e Prizrenit per bshkimin kombetar por nuk pati jete te gjate ndonese ishte nen patronazhin e Gjermnise(J.Bajraktari).

Shqiptaret e Kosoves ne ato situate teper kritike nuk paten rrug tjeter por thirren Kuvendin- Konferenc Par Themeleluese te Kshillit Clirimtar sic quhet “Konferenc e Bujanit“dhe miratuen Rezolute Historike me rendesi kombetare e nderkombetre mbi te drejten per vetvendosjen te Popullit Kosoves e bashkim me Shqiperin.Nuk duhet harruar se mbeshtetur ne konferncen qe miratoij Rezoluten per Vetvensdosje (Self-determination) u shtuen forcat partizane ne Shqiperi e Kosov. Shqiperia ne luften e dyte boterore mori pjes perkrah Aleatve Britanis Madh,Rusis,Sh.B.Amerikes.Pas Luftes ne Konferenca:Shteti Grek ngriti problemin qe Shqiperia mos te renditet me aleatet me qellim qe te coptohej,Shqiperiapo te mos te ishte me aleate do te coptohej dhe sot nuk do kishte Shqiperi ase Kosove.Forcat luftuse ne Shqiperi arriten ne 70.000 dhe ne Kosov 55.000,rane deshmor perkatsisht 28.000,10.000.Shume nga Nenshkrusit e simpatizanet e Rezolutes per Vetvendosj,u vune ne ball te zgjidhjes se Ceshtjes Kombetare anderr e ka hershme e te parve tane-Albanve.

Disa nge nenshkrusit me idealet e rezolutes ose pse kerkeun zbatinmin e saj u vrane ose elimunuan gjat luftese  nge sherbimi UDB ketej e andej kufirit si{Xhevdet Doda,Hajdar Dushi,Tefik Canga,Veli Nimani, Rifat L.berisha,Xheladin Hana,Jah Bajraktari,Millan Zeqan,Ing.Nexhat Basha,Gani Cavdarbash,Syl Alaj(Akademiket F.Agani,S.Repishti, H.Kuci,Gjeneral.Rr.Perllaku,Prof P.Hasani).Ky Kuvend esht vazhdim i lidhjes Shqiptare te Prizrendit..Pas luftes PKJ i shkeli Premtimet dhe me forc e inkludoj Kosven ne federaten. Ndaj popullit te  Kosove esht ushtruar nje gjenocin i pa pare ne bote.Duhet  theksuar se edhe diaspora ka dhen nje kontribut,ndihmes te cmuar per qellime patriotike te cesshtjes komabtare,me demonstrata,manifestime,Memorandume, si Imzot Dr.Noli,Sotir Peci,Faik Konica,Rexhep Krasniqi,Prof.Sami Repishti PhD,Rev.Dervish Ram Cela,Prof.Stavri Skendo,Dr.Elez Biberaj Dom Pjetr Popa,Prof.Astrit Leka,Prof.Peter Prifti etj,sektet Fetare, kisha,xhami ( Qendra Kulturore Islamike Ishullit Staten Island),Brooklynit,Lidhje,Shoqata, fondacione e ne vecanti fondacioni vendlindja thrret dhe njesit“Atlantic“(Djemet e Vajzat e Batalionit Atlantic qe u nisen per Kosove) qe shkoj ne luften e Kosoves..Nje e keqe na mundon jemi te ndar ne Krahina,Parti,fe,nuk kemi nje qender kulturore.

IX.Kosiderata te Pergjithshme.

Dihet qe pa Histori nuk  ka ardhmeri.Ne jeten shoqeror: E tashmja  esht vazhdim i se shkuares dhe per analogji e arthmja pregatitet ne te sotmen.

Me gjithse flasim per liri,demokraci,barazi ne Europ,keto nocione kane diferencime te theksuara sidomos per Popullin Shqiptar qe esht me i kercnuari ne cdo drejtim per sigurimin e paqes,lirise, demokracise,unitetit, per rrjedhim dhe i egzistences,identitetit.

Marrveshja e fshefte 6 pikshe e sekretarit general te OKB me Beogradin kjo esht nje prapasken per ripushtim Paqesor te Kosoves,Kjo ka shkaktuar shume paknaqesi,presione,mashtrime, shqetsime reprezalje pa siguri ne Kosove e ne Rajon.Kjo marrveshje e fshfte ka sjell Trazira, Zemrim,reagime jo vetem ne Kosova e Shqiperi por dhe tek shqiptaret nen`Serbi,Maqedoni,Mal te zi,Greqi, por edh jasht kufive ne Mergat dhe ne mbar opinioni perparimtar boterore.Ndarja e Kosoves sjell prishje te ballance ne ballkan se te gjith Shqiptaret ne 5 shtetet e tjera kerkojn NDARJE.Shteti Shqiptar i ka dal ne krah me gjith Malin e zi nuk jan dakord me planin 6 pikash.Me siguri ksaj nisme do ti bashkangjiten dhe shtete te tjera.

Ky plan u miratue sipas projetit skenarit ruse ne mebeshtetje te serbise i spozsorizuer,suportizuar nga Sekretari general  i OKB.Gjeten rasti e favorshem te krizes ekonomike ne Americ dhe te tranzicionit dhe ujku mjegull do.Por besojm e shperesojm qe SHBA me bopartizanet do ti vijn ne ndihm popullit Shqiptar te Kosove qe kercnohete,rrezikohet,Seriozisht.

Pse Duhet Mbahet nje Qendrim Mirnjohes i Respektushem per Popullin Shqiptar-Albanet ne Shekuj.??? 

Gadishulli Ilirik(Ballkanik) lidhte Mesdheun me Azin,Europen,Afriken,vend banimin i Ilirve ishte Traka-Shqipatre.Pellazgjia shtrihej nga Thesalia deri Peloponez.Iliret banonin ne veri nga Austria,ne Jug me gjirin e Ambrakise.Iliret-Traket kan populluar Maqedonin e shtriheshin deri ne detin Egje,populli i zones Maqedonise  ishte me gjuhe e zakone te Epirit.Vendosja e tributeve  baritore Sllave dhe Bullgar ne Ballkan –Ilirik gjat shekujve te pare te mesjetes (VI-VII),Iliria        perkatsisht Dardania-Kosova u rrudh,zvoglue.Serbet e pushtuen deshen ta skllavronin e asimilonin por nuk ja arritn te ndryshonin unitetin Etnografik.Dardania nuk u nenshtrue,ata Sllavet vetem emrin ja ndryshuen nga Dardani ne Kosov.

Nga origjina gjeneza,jane populli me i vjeter jo vetem ne Ballkan por edhe ne Europ,Populli Shqiptar rrjedh nga Pellazgo-Iliret dhe trashigon gjuhen,kulturen,folklorin me te vjter te tjeret kan marr e pervetsuar.Polifeni i martuar me Galatean paten 3 djem,ILIRIN,Keltin,Galin,Iliri pati 6 djem e 3 vajza,nje nder djemet isht DARDANI,nga esht formua krahina me emrin Dardani- Kosov e sotme(A.M)qe perfshin Kosoven,Serbin Jugore si dhe trevat Shkup,Kumanov,Velesh, te Maqedonis perfshi Dibren e poshtme,nga vargmalet e sharrit ne Veri dhe arrin ne Jug (Akademike K.Bicoku) Historiografia,historianet,Arkeologjija,Linguistika,Onomastika,Etnografia kan provuar se banoret Dardan i perkasin Etnosit Ilire.E verteta esht se Historia e Shqiperise esht shkruar nga te tjeret,me subjektivizem,tani duhet te thuhet  e verteta, jo per supr-relativizem ose dallime,por Realiteti.Kan dhen figura te shquara qe kane origjin Shqiptare si: Perendor,Mbreter,Princa,Presidenta, Kryeministra,Pape etj.Aleksandri madh,Diokleciani, Konstandini i madh,Justiniani,Klaudi gjithsej 34.Mbreti i Mikes,i Thrakes,(Lufta e Trojes nuk esht e Grekve por trojanet e Mikes,me trojenet e Dardanise).Maqedonia esht Ilire.Edhe mendimtar te mdhej me origjin Shqiptare, Aristoteli,Virgjili,Pitagora etj etj.Ka dhen 23 perendor Romes,8 bizantit,K/ministra Shqiptar ne Turqi 39,Dinastia e Mehmet Aliut ne Egjypt arrin ne 11,Rumanise 11 princa,K/Ministra Arvanitas ne Greqi 12, President ne Greqi 2 .Ka dhen Botes 2 Nobelista:Mather Tereza e Dr.Fuad Murat,Shejtor Botror 2,Pap 2(Libri kishtar qe kane te shenuar emrat e Papes te pare“Liber pontificialist)per Papen Innocentius 401-417 „esht shenuar Kombesia Shqiptare“Natione Albanese“.Emra te shquar Ilir 50,arkitekt 5(Aref Mathieu 2007-Elena Kocaqi,2006,Xhuzepe Katapano).Vetem SH.B.Americes me President Honorable Bill Clintoni,Kreyministri Anglis Honorable Tony Blair me Shtetet aleate te Natos,faktori UCK.,i than ndal dores gjakatare te Milloshevicit.Edh e sot vetem America bene presion ne ne Europ, Azi,Afrik per njohjen e Pavarsise Kosoves.President Honorable George W.Bush deklaroj ne Shqiperi gjat vizite ne Fush Kruj perball keshtjelles se Gjergj Kastriotit:“Mjaft esht shtyre Pavarsia e Kosoves”Europa e shtyni dhe krijon me dhjetra komisione e sygjerime deri arriti te sovraniteti Kufizua,Autonomi speciale etj deri sa tani arriten te krjojn nje terme te re Autonomi ”NATYRALE  ”?????????Aqe me keq 2008 pasi Kosova kisht shpall Pavarsin dhe Miratuar Kushtetuten Sajojn vendosjen e EULEX me qendrim  NEUTRALITET ndaj Kosoves???//???Sa per rezoluten 1244 ajo esht abroguar qysh kur u nda Mali i zi.

Kosva e shpalli Pavarsin ne 17 shkurt 2008 dhe miratoj ne Parlament Kushtetuten,esht njohur nga mbi 50 shtete,por nje frenim  eshte bere nga Lobi Serb e Ruse.Ne perkrahje te tyre Sekretari General i OKB ka nenshkruar nje Draf ne menyr te njeanshme me Beogradin per vendosjen e EULEX ne Kosov duke mbajtur Neutralitet ndaj Pavarsise Kosves.Ky vendim vjen ndesh me Deshiren e popullit Kosoves,Kushtetuten,dhe me drafin e Presidentit Mr.Martti Athisaari per KOSOVEN.Kosova esht Shtet i Pavarun dhe Sovran Integriteti i saj esht i Pa prekshem.

Me gjiths se situate nderkombtare esht e rend ne shpresojm se Zoti e Shtetet e Bashkuara te Americes me bipartizanet e saj  ne EUROP do te njofin e zbatojn Drafin e Presidentit Athisarit per paprekshmerin e Integritetit TERITORIAL te Republikes se Kosves.Ateher do ta kuptojn bota rolin pozitiv qe do te luaj Shqiptaret ne forcimin e Paqes ne Ballkan,Europe e Bote.

Gezuar Festat e Nentorit,Bagati,Paq,Gezim ne familjet tuaja te Kombit Shqiptar!

Rroft e Perparoft Populli Shqiptar i kudo ndodhur

Rroft Populli American mik i Shiptarve.

Mire u pafshim ne Festat tjera me te lumtur e te Gezuar me deshira te Realizuara.

                                                        

 

                                                            Thank You

                                                 Ju faleminderit per Vemendjen

New York                                            Fatbardh Doci

20-28 Nentor 08                            Scientific Collaborator                        

                                                                  

Ky referat esht mbajtur ne City Hall –Bashkin e New Yorkut  me nderimin qe ju bene Shqiptarve nga Bashkija per ngritjen e Flamurin me 28 Nentor

 Permirsuar 25 Nentor 2008

 

 

 

                                   Referenca-Select Bibliografi

 

 1.Aref Mathieu.Shqiperia,Historia dhe Gjuha.Odisea e pa besushme e nje Populli                                                Parahelen.                                                                         Paris_kajoro Tirane.2007                                                                                                                                                                        

2.Agani Fehmi, The crisis in Kosova                                                New York 1944

3.Bicaku Kasem                                               Kombi                      Elnbasan  1997                       

4.Braha ShabanRifat L,Berisha,Figur e shquar kombetare                    Tirane 1998

5.Buda Aleks,Dokumente te lidhjes Shqip.te Prizrenit nga arkivi i shtetitVjen 1948

6.Ceka Neritan ,      Iliret                                                                         Tirane  2001

7.Cerkezi K.,    Historia e Shqiperise                                                     Boston  1921      

8.Dedushaj Rexhep,100 vjet lufte                                                     New York  1998

9.Dika Muharrem.Doci F.Half a century a fighter national causeTiran-N.York 1993

10.Drini Skender,Bajram Curri                                                             Tirane 1983                      

 11.Durhan E. High Albania                                                                   Londer 1909

12.Ermenj Abaz,100 vjetori i lidhjees Shqiptare Prizrenit               New York  1978

13.Ficorri Ramiz,Mati veshtrim i pergjithshrem                                     Tirane 1998

14.Frasheri Kristo,Lidhja Shqiptare e Prizrenit                     .                 Tirane 1997

15.Grup Autoresh, Historia e Shqiperise                                                 Tirane 1973  

16.Hasan Dino Selimaj Bruno                                        Kombi            Elbasan 1997        

17.Kocaqi Elena,Albanet me fame mivjecar                                            Tirane 2006

18.Kokolari Hamit,Kosova djep i Shqitarizmit                                     Micigan 1962

19.Kola Aeristidh,Arvanitasit dhe periardhja e Grekve                           Tirane 2002

20.Kuci Hajredin,Independenc of  Kosova                                           Texas      2005

 21.Lamaj Idriz,Diplomatic raport-Plav-Gucia                                    New York 1999

22.Malaj Ibrahim,Tropoja ime                                        New York,Zyrih,Tirane 1998

23.Malcom Neol,Kosova a Short History                                                  Londer 1998

24.Memia Myftar Lidhja Shqiptare e Prizrenit 1878                                  Tirane 1978

25.Mile Ligor100 Vjetori Lidhjes Shqiptare Prizrenit 1878                         Tiran 1978

 26.Mjeku Ismer,120 the Anniversary of Albanian League of Prizren. New York 1998

  -Mjeku Muhamet&Riza\Esad 129 Vjetori i L.Sh. Prizrenit.New York10 .VI.Idem

27.Neza Agim,Albania                                                                           Tirane 2002

28.Nicole M.Donald,The last centuries of Byzantium  University of London,972,

1261-1453(The last Hundred Years 1314-1453)    Cambridge University.93,95,99...

29.Pilaka Dhimiter , Shqiptaret                                                            Tirane 2003

30.Qosja Rexhep,Ceshtja Shqiptare-Historia dhe Politika.Prishtin-New York 1994

31.Repishti Sami, Nen hijen e Rozafes                             New York-Shkoder 2004

32.R.Sami&Haxihi Jusuf B.Konferenca e Bujanit.  New York-Tiran-Prishtin 1995

33.Riza Selman,Vrasja e Mehmet Ali Pashes                                       Prishtin1978                 34.Shpuza Gazmend,Gjurmime ne epoken e rilindjes Kombetare        Tirane 1979

35.Thengjilli Petrika ,Historia e popullit Shqiptar                                 Tirane  2000

36.Vicker Miranda’The albanians A modern history   Londer, New York  2002          

37.Xoxe Koli,Lidhja Shqiptare e Prizrenit                                              Tirane 1978

38.Zavalani Tajar ,Historia e Shqiperise                                              Londer   1957                    

39.Zhuj M.Paci.Permbledhje Keng Popullor.Malsi e Gjakoves,Shkoder,Prishtin 1935

New York Manhattan

Perupnuar,November  22-27,30 1,2 dhjetor 08.-2008.

 





Gmane